PHÒNG KHÁM ĐA KHOA VIỆT NAM: Người giữ “hồn” Tết Trung thu

Người giữ “hồn” Tết Trung thu

Nghệ nhân Hòa đang vẽ họa tiết cho mặt nạ giấy.

Trong căn nhà rộng chừng 15m2 nằm sâu trong phố Hàng Than, đôi vợ chồng nghệ nhân Nguyễn Văn Hòa và Đặng Hương Lan vẫn miệt mài với công việc thường ngày làm mặt nạ giấy, tiếp nối nét văn hóa truyền thống của ông cha để lại.

Theo ông Hòa, cứ đúng vào ngày 1.8 âm lịch, gia đình ông lại bắt đầu bày bán mặt nạ giấy bồi, đều đặn từ mấy chục năm qua. Nhưng những năm gần đây, mặt nạ giấy bồi ít được khách hàng “nhòm ngó”, bởi sự xuất hiện ngày càng nhiều các đồ chơi hiện đại, ngoại nhập.

Theo nghệ nhân Hòa, để làm chiếc mặt nạ giấy bồi, phải mất nhiều công đoạn, tốn nhiều công sức. Đầu tiên, phải thu mua giấy A4 và giấy báo về, rồi xé nhỏ bồi theo thứ tự 3 lớp: Giấy A4, lớp bìa và báo xé vụn vào khuôn. Giữa các lớp giấy được quét bằng bột sắn dây hạng 1 sánh, mịn và quấy đủ độ. Để bồi khuôn, đòi hỏi phải bồi giấy đủ dày, chăm chút cho từng lớp giấy không bị cộn sau lớp bột sắn. Sau khi hoàn thành lớp khung thô, sẽ quét lên phôi lớp sơn nền và phơi khô. Những chiếc mặt nạ thô này được làm trong cả năm để tranh thủ phơi khi có nắng. Bên cạnh đó, việc họa tiết cho tác phẩm cũng công phu. “Mặt nạ giấy bồi được vẽ bằng sơn. Vì vậy, mỗi họa tiết trên mặt nạ phải được vẽ lần lượt, sau đó phải đem phơi khô, rồi mới được vẽ những phần tiếp theo” - nghệ nhân Hòa cho biết.

Để làm một chiếc mặt nạ hoàn chỉnh, nghệ nhân cần phải vẽ rồi phơi hàng chục lần. Do vậy, công việc này yêu cầu các nghệ nhân phải thao tác tỉ mỉ mới đem lại một sản phẩm đẹp mắt. Kỳ công là vậy, nhưng giá bán mỗi sản phẩm chỉ từ 20.000-30.000 đồng. Song vì tình yêu với công việc này, vợ chồng nghệ nhân Hoà vẫn tiếp tục theo đuổi và là gia đình duy nhất ở phổ cổ Hà Nội còn giữ được nghề. Với những khách đến mua hàng có nhu cầu tìm hiểu về nghề, nghệ nhân Hòa đều tận tình giới thiệu, thậm chí còn gợi ý giúp đỡ, nếu ai có nhu cầu học nghề.

Đặc biệt, để phù hợp với thị hiếu và yêu cầu từ thị trường, vợ chồng nghệ nhân Hòa còn chủ động tạo ra những khuôn hình mới với những nhân vật trong truyện nổi tiếng được nhiều bạn trẻ biết đến. Song, ưu tiên đầu tiên của nghệ nhân Hòa, chính là sáng tạo nhiều mẫu hình các nhân vật trong dân gian Việt Nam như thằng Bờm, Thạch Sanh, chú Tễu... hoặc các hình tượng Thị Nở, Chí Phèo, Tôn Ngộ Không, Chư Bát Giới...

Nói về nỗi trăn trở với nghề, ông Hoà cho biết, sau thế hệ của ông, không biết có còn nhiều người quan tâm và giữ nghề? Câu hỏi ấy đã khiến ông phải suy nghĩ, đau đáu từ nhiều năm nay, nhưng giờ vẫn chưa được giải đáp.