PHÒNG KHÁM ĐA KHOA VIỆT NAM: Đừng để rượu thuốc hóa... rượu độc

Đừng để rượu thuốc hóa... rượu độc

Rất nhiều người vẫn có thói quen dùng rượu ngâm như một loại thuốc tăng cường sức khỏe, hỗ trợ điều trị bệnh. Tuy nhiên, việc ngâm rượu theo cảm tính “có gì ngâm đó” và uống rượu theo kiểu “rượu bổ uống càng nhiều càng tốt” là những quan điểm sai lầm, có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Dở khóc dở cười chuyện ngâm rượu

Từ xưa đến nay, rất nhiều người vẫn có thói quen dùng rượu ngâm như một loại thuốc tăng cường sức khỏe, hỗ trợ điều trị bệnh một số bệnh mãn tính như đau xương khớp, gai cột sống, đau lưng,… Hoặc theo văn hóa, việc khách quý đến chơi nhà, gia chủ mời 1-2 chung rượu thể hiện lòng hiếu khách. Một số người còn có thú vui sưu tập và trưng bày rượu thuốc quý trong nhà như một món đồ nội thất đắt tiền, thể hiện sự phú quý của chủ nhà. Thế nhưng, trong muôn vàn cách ngâm rượu đó, có những cách mà theo các lương y là chẳng những không hiệu quả mà còn nguy hại sức khỏe.

Lương y Nguyễn Đức Nghĩa, ủy viên Hội Dược liệu TPHCM – học trò của GS.TS Đỗ Tất Lợi - một nhà nghiên cứu trong lĩnh vực dược học và chuyên gia về cây thuốc quý nổi tiếng của Việt Nam cho biết, rượu thuốc ngâm có hai loại, ngâm dược liệu và ngâm động vật. Tất cả các cách ngâm đều phải có bài, có vị mới hiệu quả. Thế nhưng, hiện có rất nhiều người ngâm rượu thuốc một cách cảm tính, thiếu khoa học. Nhiều người vẫn có thói quen có gì ngâm nấy, hoặc ngâm đúng vị, đúng bài nhưng sai về cách thức.

Ông ví như có lần, xuống Định Quán (Đồng Nai) chơi, thấy ông bạn thân bưng ra bình rượu bìm bịp mời uống. Trong bình rượu là một con bìm bịp… còn nguyên lông. Hay có những người ngâm tắc kè nguyên con, không hề bỏ nội tạng. Trong khi bìm bịp, tắc kè là những loài động vật ăn côn trùng. Vì thế trong nội tạng của nó chứa một số ký sinh, nếu đem ngâm cả con như thế thì thật nguy hiểm, chẳng khác gì mang ký sinh trùng vào cơ thể. Có người còn ngâm rượu với con bổ củi, trong khi theo sách vở cũng như truyền miệng, chưa từng nghe bài thuốc nào lạ lùng như thế. Thậm chí có người còn nhầm tưởng, mang rễ cây lá ngón (một loại cây cực độc, gây chết người) để ngâm rượu uống. Một số người còn nghĩ ra cách ngâm rượu với huyết động vật để uống với mong muốn bổ thận, tráng dương. Thực tế thì huyết động vật không có một thành phần nào có tác dụng như thế… Đáng lẽ ngâm rượu thuốc phải hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ tư vấn thì ngược lại, người ngâm rượu toàn hỏi những người không biết gì về dược lý, thậm chí làm theo lời truyền miệng. Có thể điểm lại, trong thời gian qua, ở Việt Nam, có hàng trăm vụ ngộ độc, tử vong vì uống rượu thuốc.

Ngâm - uống rượu thuốc phải đúng cách

Theo lương y Nguyễn Đức Nghĩa, ngâm rượu có hai yếu tố cần phải tuân thủ. Một là rượu phải rõ nguồn gốc, đúng độ. Thứ hai, dược liệu hoặc động vật ngâm rượu phải rõ ràng, đúng tên, đúng loại. Rượu ngâm động vật phải có độ cồn từ 45-55 độ. Rượu ngâm dược liệu có độ cồn thấp hơn, khoảng từ 40-50 độ là được. Tuyệt đối không dùng rượu công nghiệp không rõ nguồn gốc để ngâm.

Rượu thuốc ngâm phải đúng bài, đúng vị. Trước đây, theo bài, thì người dân dựa vào các bài thuốc cổ phương. Có thể kể đến như bát trân – 8 loại dược liệu quý giá, thập toàn đại bổ… Đơn giản hơn, dân gian cũng có thể ngâm theo vị như rượu linh chi, đinh lăng, cúc hoa, các loại sâm, hà thủ ô… Động vật có thể ngâm rượu ví như một số loại rắn, tắc kè, bìm bịp, cá ngựa.

Uống rượu thuốc cũng phải đúng liều lượng. Nếu uống với mục đích hỗ trợ điều trị bệnh, phải uống theo hướng dẫn của bác sỹ. Còn để tăng cường sức khỏe cũng chỉ nên uống 1-2 ly nhỏ mỗi ngày: “Vì rượu thuốc tức là chứa cả phần rượu và phần thuốc. Rượu uống quá liều có thể chưa gây hậu quả ngay. Nhưng rượu thuốc mà uống quá nhiều, chẳng khác nào uống thuốc quá liều. Đặc biệt, rượu thuốc cũng chống chỉ định những người loét dạ dày, xơ gan” – lương y Nguyễn Đức Nghĩa nhấn mạnh.