Viện KSND Tối cao công bố quyết định tạm đình chỉ thi hành án với ông ChấnBạn đọc Báo Lao Động và dư luận vẫn đang băn khoăn về việc Tái thẩm hay Giám đốc thẩm vụ án 10 năm oan sai đối với vụ án Nguyễn Thanh Chấn nhất là khi có quan điểm trái chiều của ông Vũ Đức Khiển, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Quốc hội và ông Nguyễn Hòa Bình, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao.
Dưới góc nhìn pháp luật, xin chia sẻ những quy định pháp luật hiện hành:
Tái thẩm hay Giám đốc thẩm luật còn tranh cãi về “tình tiết mới”
Trên nhiều phương tiện truyền thông khi nói về vấn đề tái thẩm hay phúc thẩm, ông Vũ Đức Khiển, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Quốc hội nêu quan điểm: Bộ luật Hình sự đã quy định việc điều tra chứng minh bị can có tội là trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng, nếu không chứng minh được thì phải tuyên bố họ vô tội. Giờ đã tuyên ông Nguyễn Thanh Chấn bị oan sai rồi thì phải minh oan cho người ta theo đúng trình tự thủ tục: kháng nghị giám đốc thẩm để hủy bản án sơ thẩm cũng như phúc thẩm, minh oan và đền bù.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Hòa Bình, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao lại cho rằng: Việc xét xử tái thẩm thực hiện khi có tình tiết mới mà tòa không biết, tình tiết đó làm thay đổi bản chất vụ án. Ở đây, có sự xuất hiện nhân vật Lý Nguyễn Chung và khả năng phạm tội của Lý Nguyễn Chung - dù tòa chưa tuyên - là khá rõ ràng. Tình tiết mới này làm thay đổi bản chất vụ án cho nên phải tái thẩm.
Theo quy định của pháp luật, Tái thẩm và Giám đốc thẩm đều không phải là cấp xét xử mà chỉ là một thủ tục đặc biệt xem xét lại bản án (hoặc quyết định) đã có hiệu lực pháp luật trên cơ sở có kháng nghị của người có thẩm quyền.
Tuy nhiên, căn cứ để kháng nghị theo thủ tục Tái thẩm là những tình tiết mới được phát hiện có thể làm thay đổi cơ bản nội dung của bản án hoặc quyết định mà Toà án không biết được khi ra bản án hoặc quyết định đó. Trong khi đó, Giám đốc thẩm là "xét lại bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật nhưng bị kháng nghị vì phát hiện có vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong việc xử lý vụ án".
Ở đây đang có tranh luận về tình tiết Lý Nguyễn Chung ra đầu thú có phải là “tình tiết mới” không để VKSNDTC kháng nghị Tái thẩm? Hiện Bộ luật Tố tụng hình sự (TTHS) và các văn bản hướng dẫn không có định nghĩa thế nào là tình tiết mới cụ thể? Tuy nhiên, theo Điều 290 Bộ luật TTHS, có thể hiểu “tình tiết mới” là tình tiết: có thể làm thay đổi cơ bản nội dung của bản án hoặc quyết định và Tòa án không thể biết được khi ra bản án hoặc quyết định đó.
Như vậy theo như quy định nêu trên, việc Lý Nguyễn Chung đầu thú có thể được nhìn nhận hội đủ các yếu tố để được xem là một tình tiết mới.
Điều tra, xét xử lại để đảm bảo tính nhân văn pháp luật
Có quan điểm cho rằng nếu xem xét lại bản án bằng thủ tục Giám đốc thẩm thì có thể minh oan ngay cho ông Chấn. Tuy nhiên đều này là không thể thực hiện.
Theo điều 285 và 298 Bộ luật TTHS thì Thẩm quyền ban hành quyết định của Hội đồng Giám đốc thẩm và Tái thẩm (dù câu chữ khác nhau) là cơ bản giống nhau. Trong 3 quyết định mà Hội đồng Giám đốc thẩm và Tái thẩm có thể đưa ra theo quy định của pháp luật thì cả 2 Hội đồng (Tái thẩm và Giám đốc thẩm -nếu có) đều không thể hủy bản án, quyết định, đình chỉ vụ án để mình oan cho ông Chấn trong trường hợp này.
Lý do: Vụ án vẫn đang tiếp tục trong vòng tố tụng dù có kháng nghị Tái thẩm (hay Giám đốc thẩm) vì đối tượng Lý Nguyễn Chung ra đầu thú hành vi giết chị Nguyễn Thị Hoan và Chung đã là bị can của vụ án. Cơ quan tố tụng không thể đình chỉ vụ án vì như vậy vô hình chung sẽ loại luôn bị can Lý Nguyễn Chung ra khỏi vụ án Giết người này.
Mặt khác cơ quan tố tụng cũng không thể tách riêng vụ án ông Chấn ra để đình chỉ rồi lại thực hiện khởi tố vụ án giết người mới đối với bị can Lý Nguyễn Chung.
Vì vậy Quyết định của Hội đồng thẩm phán TANDTC trong thủ tục Tái thẩm ngày 6.11 vừa qua “Hủy bản án sơ thẩm và phúc thẩm để điều tra lại xét xử lại” theo quy định pháp luật là hoàn toàn có cơ sở và hợp lý.
Thứ nữa điều này đảm bảo tính nhân văn của pháp luật bởi đặt dự liệu nếu đưa bị cáo Lý Nguyễn Chung ra Giám đốc thẩm, có thể Hội đồng sẽ tuyên bị cáo này phạm tội giết người và bản án có hiệu lực thi hành ngay sẽ tước mất quyền kháng cáo của bị cáo - một quyền nhân văn được hiến định mà các cơ quan tố tụng không được phép xâm phạm.
Đọc tiếp: Phần 2 Điều tra, xét xử lại để đảm bảo tính nhân văn pháp luật
via Xã hội
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét