Phóng viên Lao Động trở lại những vườn caosu ở xã Vĩnh Hòa và Vĩnh Thạch (huyện Vĩnh Linh, Quảng Trị). Ông Nguyễn Bá Ánh (ở thôn An Đông, xã Vĩnh Thạch) trả lời câu hỏi “Dọn dẹp xong vườn cây, sẽ chuyển sang trồng gì?” bằng một giọng chắc như đinh đóng cột: “Sẽ trồng lại cây caosu”.
Bởi ngoài cây caosu ra, ở đây trồng được cây gì, hồ tiêu mấy năm trước dịch bệnh chết tơi tả, trồng hoa màu bấp bênh. Biết là đánh đố với trời, nhưng vẫn sẽ trồng lại thôi” - ông Ánh cho biết.
Ông Nguyễn Viết Sinh - Chủ tịch xã Vĩnh Thạch - cũng đồng ý rằng trên 60% số nông dân quyết định sẽ trồng lại cây caosu đã bị gãy đổ, còn lại 40% thì phân vân, chẳng biết trồng cây gì hay nuôi con gì.
“Ở đây có cây khoai môn, thu nhập cũng khá, nhưng giá cả không ổn định. Nếu nông dân mà đổ xô trồng khoai môn thật thì cũng không ổn. Hiện chúng tôi đang đợi chủ trương của cấp trên xem tình hình thế nào rồi mới truyền đạt lại cho người dân” - ông Sinh cho biết.
Tại xã Vĩnh Hòa - nơi có diện tích caosu gãy đổ trên 70% - người dân và chính quyền cũng có những quyết định tương tự. Một cán bộ ở tỉnh Quảng Trị nói: “Cây caosu đã có chỗ đứng tại miền đất nghèo này 17 năm nay. Tôi nghĩ rằng trước biến đổi khí hậu, bây giờ cần có bước đi phù hợp để giúp nông dân tìm được hướng đi đúng đắn. Đó là điều cần thiết lúc này”.
Trong số 11.700ha caosu bị gãy đổ tại Quảng Bình, caosu khai thác chiếm 70-75%. Ông Nguyễn Văn Minh - GĐ Cty TNHH MTV Việt Trung, đơn vị chịu thiệt hại nặng nhất về caosu trong tỉnh - cho biết, số caosu bị thiệt hại do bão số 10 đều nằm trong diện tích quy hoạch của tỉnh.
Hằng năm, trung bình Cty phát triển mới khoảng 100ha. Sau bão số 10, với diện tích hư hại lớn như vậy, Cty dự kiến phải trồng mới khoảng 1.000ha trong thời gian tới. Tuy nhiên, phải chờ chủ trương của UBND tỉnh vì ngân sách rất lớn, cây caosu trồng sau 6-7 năm mới thu hoạch nên Cty rất thiếu nguồn vốn trong điều kiện vừa thiệt hại nặng nề do bão.
Rất khó bỏ cây “vàng trắng”
Tại Vĩnh Linh (Quảng Trị), đa số là những vườn caosu đang thời kỳ khai thác hoặc chuẩn bị khai thác, nên thiệt hại quy đổi ra tiền là rất lớn. Nhiều hộ quá trình đầu tư đã vay vốn tín dụng từ dự án đa dạng hoá caosu tiểu điền của Agribank để chuyển đổi mô hình từ sản xuất nhỏ lên sản xuất hàng hoá, xây dựng trang trại trồng caosu rộng hàng chục hécta.
Như hộ ông Nguyễn Thanh Sơn có 23ha tại xã Vĩnh Long, mỗi tháng doanh thu bán mủ đạt từ 150-160 triệu; hộ ông Nguyễn Xuân Long có 30ha caosu ở xã Vĩnh Thủy, trong đó có 8ha đang trong thời kỳ khai thác, doanh thu hàng tháng đạt 50-60 triệu đồng. Nhưng rồi công sức, mồ hôi, tương lai của họ phút chốc bị cơn bão cuốn phăng.
Trò chuyện với PV Lao Động giữa vườn caosu đổ nát hoang tàn, những chủ hộ này vẫn lạc quan nói sẽ tìm đường vay vốn để trồng lại caosu.
Chỉ mới riêng tại Quảng Trị, thiệt hại do bão số 10 gây ra làm thiệt hại nguồn vốn của Agribank là 92 tỉ đồng trên tổng dư nợ cho vay đến nay là 160 tỉ đồng. Từ đây, có thể có con số của cả khu vực Bắc Trung Bộ: Cả nghìn tỉ đồng vốn tín dụng nông nghiệp đã đổ vào cây caosu; đó là chưa kể hàng trăm tỉ đồng từ ngân sách chi cho việc cấp bù lãi suất ưu đãi trồng caosu.
Cùng với sự quan tâm, ưu đãi của Nhà nước đối với hoạt động trồng mới caosu như vậy là nguồn lợi thu về từ “vàng trắng” đã làm đổi đời hàng chục nghìn nông hộ, công nhân ở các nông trường caosu là động lực lớn đưa tới phong trào “người người trồng caosu, nhà nhà trồng caosu” ở các tỉnh miền Trung thời gian qua.
Quyết tâm không chỉ của người dân
Không chỉ người dân với hiểu biết hạn chế về cây caosu và khí hậu vùng nêu quyết tâm trồng lại caosu ngay tại nơi vừa hư hại do bão số 10 gây ra, mà lãnh đạo, chính quyền, doanh nghiệp tại các địa phương này vẫn không nguôi ngoai ý chí “trồng cây “vàng trắng” để xóa nghèo cho dân”.
 |
| Công nhân ở Quảng Bình dọn dẹp vườn caosu sau bão số 10. Ảnh: Linh Đan |
Ông Hán Duy Anh - Chi cục trưởng Chi cục Lâm nghiệp tỉnh Hà Tĩnh - cho biết: Hà Tĩnh hiện đã quy hoạch tổng diện tích đất tự nhiên cho cây caosu là 26.499ha, trong đó chỉ có hơn 900ha caosu tiểu điền, còn lại do Tập đoàn Caosu VN quản lý. Tỉnh Nghệ An quy hoạch trồng caosu trên 15.000ha.
Ông Trần Ngọc Thắng - GĐ Cty caosu Nghệ An (CSNA) - cho biết: Cty mới được thành lập và triển khai trồng caosu tại các huyện Quế Phong, Thanh Chương, Anh Sơn từ năm 2010. Tổng diện tích đất tự nhiên được tỉnh Nghệ An quy hoạch cho Cty CSNA trồng cây caosu tính tới thời điểm này là hơn 10.000ha, trong đó Cty chỉ mới trồng được 1.500ha.
Cũng theo ông Thắng thì sau khi có quyết định quy hoạch của tỉnh Nghệ An, Cty CSNA phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, thực hiện chi trả bồi thường giải phóng mặt bằng... có hàng trăm điều kiện cần và đủ trước khi triển khai trồng cây caosu. Đặc thù đất quy hoạch trồng caosu tập trung ở khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.
“Đối với loại đất này, nếu không trồng cây caosu thì khó có loại cây trồng nào mang lại giá trị kinh tế cao hơn được. Tuy nhiên trong quá trình canh tác sẽ có lúc gặp rủi ro, mưa bão làm đổ gãy, sâu bệnh làm chết cây caosu. Nhưng đây là xác suất thấp, cơ bản cây caosu vẫn mang lại cuộc sống tốt hơn đối với người dân”- ông Thắng nói.
via Xã hội
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét